Trong nghề nuôi tôm, để đến lúc tôm nổi đầu tấp mé hay chết rải rác dưới đáy ao mới phát hiện ra bệnh thì coi như… mất trắng. Kinh nghiệm của những thợ nuôi giỏi là họ “đọc” được bệnh tôm từ lúc nó chưa phát ra ngoài, chỉ qua việc nhìn nước và xem sức ăn.

1. Quan sát màu nước ao

Màu nước chính là chiếc gương phản chiếu sức khỏe của ao tôm.

  • Màu nước đẹp nhất: Màu trà nhạt (màu tảo khuê) hoặc màu xanh nõn chuối nhạt (tảo lục). Hai màu này cho thấy môi trường ổn định, nhiều oxy.
  • Nước chuyển màu xanh đen, đậm đặc: Tảo phát triển quá mức, ban đêm sẽ hút hết oxy của tôm. Dễ làm tôm ngộp và sinh ra khí độc NH3, H2S. Cần cắt tảo và thay nước gấp.
  • Nước đục ngầu, chuyển màu xám tro: Thường là do tảo tàn hoặc trời mưa lớn cuốn bùn đất xuống. Nước này rất bẩn, tôm dễ bị đóng rong, đen mang.

2. Canh nhá (vó) để xem sức ăn

Mỗi bữa cho tôm ăn, bà con bỏ một ít mồi vào nhá (vó) và kéo lên xem sau thời gian quy định (thường là 2-2.5 tiếng).

  • Tôm ăn hết sạch, trong nhá có nhiều tôm bơi lội: Tôm khỏe, có thể tăng lượng thức ăn lên một chút.
  • Tôm bỏ mồi, còn dư nhiều trong nhá: Đừng tiếc mồi! Phải cắt giảm ngay 20-30% thức ăn cữ sau. Tôm ăn yếu có thể do trời lạnh dông gió, môi trường khí độc cao hoặc gan tụy đang có vấn đề. Ép ăn lúc này mồi dư rớt xuống đáy ao sẽ sinh thêm độc.

3. Xem phân tôm trong nhá

Nhấc nhá lên, đừng chỉ xem mồi mà hãy xem cả phân tôm:

  • Phân tôm dài, màu giống màu thức ăn: Đường ruột tôm đang khỏe.
  • Phân tôm nát, lỏng le lỏng lỏng, hoặc phân có màu trắng đục: Coi chừng tôm đang bị bệnh phân trắng. Phải trộn men tỏi, men vi sinh đường ruột cho ăn gấp.

4. Xem hình dáng tôm trên nhá

Bắt vài con tôm trên nhá lên tay quan sát:

  • Gan tụy: Phải có màng bao bọc rõ ràng, màu nâu sẫm, bóp nhẹ thấy hạt mỡ lấm tấm. Nếu gan tụy nhợt nhạt, teo nhỏ hay sưng to thì tôm đang bệnh gan.
  • Đường ruột: Đường phân chạy dọc sóng lưng phải đen, đầy đặn và không bị đứt khúc.

Bà con nhớ nhé, “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Cứ quản lý môi trường nước thật tốt, chọn mua tôm giống sạch bệnh, khỏe mạnh từ đầu thì vụ nuôi đã thành công được 50% rồi. Chúc bà con trúng mùa được giá!